#3 BỆNH ÁN BIỂU HÀN

Biểu hàn là ngoại cảm hàn tà vào thái dương kình phát sốt, sợ lạnh, sổ mũi nước trong, rêu lưỡi trắng mỏng, chân tay lạnh, chứng tỏ hàn tà còn ở vệ biểu chưa vào trong lý, như bệnh án dưới đây:
Bệnh nhân: Nguyễn Thanh D. 26 tuổi ở phường 2, Thành phố M.T.
Vọng: Thần sắc ủ rũ.
Văn: Hơi thở nhọc mệt.
Vấn: Bệnh khởi phát cách nay 2 ngày, phát sốt sợ lạnh, sổ mũi nước trong, rêu lưỡi trắng mỏng, miệng nhạt, nhức đầu mình mẩy râm đau, chân tay mát lạnh.
Thiết mạch: Phù khẩn
Qui nạp bát cương:  Biểu hàn
Qui nạp hội chứng bệnh lý: Tà khí cảm nhiễm vào thái dương kinh, phát sốt sợ lạnh, sổ mũi nước trong, rêu lưỡi trắng mỏng, chân tay lạnh chứng tỏ hàn tà còn ở vệ biểu chưa vào trong lý.
Xử phương. Dùng Nhân sâm bại độc thang.
Nhân sàm bại độc thang:

Nhân sâm

8g

Bạc hà

4g

hoặc Đẳng sâm

12g

Chỉ xác

6g

Phục linh

8g

Sài hồ

8g

Cát cánh

6g

Khương hoạt

8g

Tiền hồ

6g

Độc hoạt

8g

Thiên niên kiện

8g

Cam thảo

2g

Xuyên khung

6g

Gừng sống

3 lát

Ghi chú: Nếu bệnh nhân: Còn cường tráng bỏ Nhân sâm gia Kinh giới, Phòng phong; viêm mũi hoặc viêm họng gia Ké đầu ngựa, Cúc tần; nhức dầu nhiều gia Bạch chỉ, Mạn kinh tử; nếu có cổ cứng đờ gia Cảo bản. Người bệnh thể hư vẫn để Nhân sâm; không mồ hôi gia Phòng phong, Kinh giới.
Mỗi vị đều 6g.
Hoặc dùng thang 10 vị toa căn bản là Củ sả 8g, Rễ cỏ tranh 8g, Rau má 8g, cỏ mực 8g, Màn chầu 8g, vỏ quýt 6g, Muồng trâu 8g, Cam thảo đất 6g, Ké đầu ngựa 8g, Gừng sống 5 lát.
Nóng sốt nhiều bỏ vỏ quýt, sả, Gừng gia Rau sam 16g, Sài đất 20g, Bồ công anh 15g, Cải trời 8g.
Mê sảng lăn lộn khó ngủ bỏ vỏ quýt, sả, Gừng, gia: Đọt tre 16g, lá Vông nem 16g, dây Nhãn lồng 16g, dây Mắc cỡ 16g, lá Dâu tằm 16g.
Ban cua lưỡi trắng bỏ sả, Quýt gia dây Mắc cỡ 16g, rễ Bù ngót 16g, lá Dâu tằm 16g, Đọt tre mở 16g, Măng sậy 16g, tăng lượng cỏ Mực và cỏ Màn chầu gấp 2 lần.
Công năng của các vị thuốc: 
Khương hoạt, Độc hoạt, Sài hồ, Xuyên khung, phát hãn giải cơ biểu, trừ phong hàn, khử thấp tà; Tiền hồ, Chỉ xác, giáng khí hành đàm; Cát cánh, Phục linh tiết phế tả, trung tà nhiệt, thẩm thấp trừ đàm; Cam thảo hoà trung giải biểu; Đẳng sâm phò chính khu tà; Gừng sống, Bạc hà trợ lực giải biểu phát hãn.