#14 BỆNH ÁN ĐAU SƯỜN VÚ

Hung Hiếp Thông

Bệnh nhân: Nguyễn Thị T. 26 tuổi CNV phường 8
Vọng: Da xanh mét, người uể oải.
Văn: Tiếng nói và hơi thở yếu.
Vấn: Bệnh nhân khai thường đau khắp phần ức bên phải, sườn vú phải và vùng xung quanh. Đau ngày càng tăng lên mỗi khi hít vào và cử động mạnh cánh tay phải. Sau đó sưng ở chỗ đau bệnh nhân đến điều trị tại khoa ung bướu Bệnh viện Bình Dân. Sau khi điều trị hết sưng nhưng bệnh nhân vẫn còn đau nên vào Bệnh viện Trần Hưng Đạo khám và điều trị với chẩn đoán là phong thấp. Cho đến nay bệnh nhân vẫn còn đau sườn vú bên phải, đau nhiều khi hít vào, nhức đầu liên tục vùng đỉnh, thỉnh thoảng mệt, thở vào cảm giác thiếu hơi, cơn đau lấn sang sườn trái, có huyết trắng (khí hư) nhiều hơn.
Thiết mạch: Trầm hoãn
Quy nạp bát cương: Lý hư.

Quy nạp hội chứng bệnh lý: Căn cứ vào lời khai của bệnh nhân đây là bệnh chứng thuộc về kinh túc thiếu dương và túc quyết âm can, vì kinh mạch của túc thiếu dương và túc quyết âm can đi ngang qua ức sườn vú, cho nên bệnh nhân đau nhức nhiều khi hít vào do khí đầy làm căng cân mạch thiếu dương và quyết âm. Nhức đầu liên tục trên vùng đỉnh đầu, vì vùng đỉnh đầu thuộc túc quyết âm can kinh. Có huyết trắng (khí hư) nhiều mà hôi vì thấp khí đình trệ, thanh khí không thăng, trọc khí không giáng, nên sinh bạch đới. Xét thấy mạch hoãn thuộc thấp. Sáu bộ đều hoãn và xuất hiện các triệu chứng trên là do can tỳ mà ra. Mạch hoãn thấy ở bộ tả quan là can hư không bình được thổ, thấp thổ ức chế can mộc, phong không thắng thấp được cho nên phát sinh ra chứng đau ức và sườn vú, đồng thời phát sinh bạch đới hạ dầm dề mà thôi.
Xử phương :  Trước hết hoà giải can tỳ dùng thang Hoắc hương chính khí gia Xương bồ, Thanh bì, Mẫu lệ nướng, Mực nang nướng, Mạn kinh tử để trừ thấp phân thanh cho uống 9 thang, đau nhức bên ngực vú bớt lạnh, nhức hai chân hết, chóng mặt và huyết trắng hết, nhức đầu vùng đỉnh hết, còn lại hít vào đau. Xem lại mạch thấy tả quan đi huyền, hữu quan trì hoãn. Bệnh lâu ngày trung khí hư, tuy các chứng trạng trên bớt và hết còn chứng khi thở hít thỉnh thoảng như thiếu hơi. Đổi dùng bài Bổ trung ích khí thang gia Xương bồ, Phòng phong, Khương hoạt, Xuyên khung, Bạch chỉ để phòng phong thấp tái phát. Bệnh nhân khỏi hẳn.