#114 DEXAMETHASON NATRI PHOSPHAT

Dexamethasoni natrii phosphas

C22H28FNa2O8P                                   P.t.l: 516,4

Dexamethason natri phosphat là 9-fluoro-11b,17-dihydroxy-16a-methyl-3, 20-dioxopregna-1,4-dien-21-yl natri phosphat, phải chứa từ 97,0 đến 103,0% C22H28FNa2O8P, tính theo chế phẩm khan và không có ethanol.

Tính chất

Bột trắng hoặc gần như trắng đa hình, rất dễ hút ẩm. Dễ tan trong nước, khó tan trong ethanol 96%, thực tế không tan trong ether và methylen clorid.

Định tính

Có thể chọn một trong hai nhóm định tính sau:

Nhóm I: B, C.

Nhóm II: A, C, D, E, F.

A. Hoà tan 10,0 mg chế phẩm trong 5 ml nước và pha loãng thành 100,0 ml với ethanol (TT). Lấy 2,0 ml dung dịch này cho vào ống nghiệm thuỷ tinh tròn có nút mài, thêm 10,0 ml dung dịch phenylhydrazin – acid sulfuric (TT), trộn đều và đun nóng trong cách thuỷ ở 60 oC trong 20 phút. Làm lạnh ngay. Độ hấp thụ (Phụ lục 4.1) của dung dịch thu được đo ở bước sóng cực đại 419 nm không được dưới 0,20.

B. Phổ hồng ngoại (Phụ lục 4.2) của chế phẩm phải phù hợp với phổ hồng ngoại của dexamethason natri phosphat chuẩn (ĐC). Nếu phổ thu được của mẫu thử và mẫu chuẩn ở trạng thái rắn không giống nhau thì hoà tan riêng biệt chế phẩm và chất chuẩn trong một thể tích tối thiểu ethanol 96% (TT), làm bay hơi đến khô trên cách thuỷ và dùng những cắn thu được ghi lại phổ mới.

C. Phương pháp sắc ký lớp mỏng (Phụ lục 5.4).

Bản mỏng: Silicagel GF254 (TT).

Dung môi khai triểnAnhydrid acetic – nước – butanol (2 : 2 : 6).

Dung dịch thử: Hoà tan 10 mg chế phẩm trong 10 ml methanol (TT).

Dung dịch đối chiếu (1): Hoà tan 20 mg dexamethason natri phosphat chuẩn (ĐC) trong 20 ml methanol (TT).

Dung dịch đối chiếu (2): Hoà tan 10 mg prednisolon natri phosphat chuẩn (ĐC) trong 10 ml dung dịch đối chiếu (1).

Cách tiến hành: Chấm riêng biệt lên bản mỏng 5 ml mỗi dung dịch trên. Triển khai sắc ký đến khi dung môi đi được 15 cm. Để bản mỏng khô ngoài không khí và quan sát dưới ánh sáng tử ngoại ở bước sóng 254 nm, vết chính của dung dịch thử phải tương tự về vị trí và kích thước với vết chính của dung dịch đối chiếu (1). Phun lên bản mỏng dung dịch acid sulfuric trong ethanol (TT). Sấy bản mỏng ở 120 oC trong khoảng 10 phút hoặc đến khi vết xuất hiện. Để nguội. Quan sát dưới ánh sáng ban ngày và ánh sáng tử ngoại ở bước sóng 365 nm. Vết chính thu được trong sắc ký đồ của dung dịch thử phải tương tự về vị trí, màu sắc dưới ánh sáng ban ngày, huỳnh quang dưới ánh sáng tử ngoại ở 365 nm, và kích thước với vết chính thu được từ dung dịch đối chiếu (1). Phép thử chỉ có giá trị khi sắc ký đồ của dung dịch đối chiếu (2) cho 2 vết, tuy nhiên 2 vết này có thể không tách rời nhau hoàn toàn.

D. Thêm khoảng 2 mg chế phẩm vào 2 ml acid sulfuric (TT) và lắc để hoà tan. Trong vòng 5 phút, một màu nâu đỏ nhạt xuất hiện. Thêm vào dung dịch trên 10 ml nước và trộn đều. Màu nhạt dần và dung dịch vẫn trong.

E. Trộn khoảng 5 mg chế phẩm với 45 mg magnesi oxyd nặng (TT) và nung trong chén nung đến khi thu được cắn gần như trắng hoàn toàn (thường dưới 5 phút). Để nguội, thêm 1 ml nước, 0,05 ml dung dịch phenolphtalein (TT) và khoảng 1 ml dung dịch acid hydrocloric loãng (TT) để làm mất màu dung dịch. Lọc. Thêm 1 ml dịch lọc vào một hỗn hợp mới pha gồm 0,1 ml dung dịch alizarin S (TT) và 0,1 ml dung dịch zirconyl nitrat (TT). Trộn đều và để yên 5 phút, so sánh màu của dung dịch thu được với màu của một mẫu trắng được chuẩn bị trong cùng điều kiện. Dung dịch thử có màu vàng và dung dịch mẫu trắng có màu đỏ.

F. Thêm vào 40 mg chế phẩm 2 ml acid sulfuric (TT) và đun nhẹ cho đến khi khói trắng bay lên, thêm từng giọt acid nitric (TT), tiếp tục đun nóng cho đến khi dung dịch gần như không màu, làm nguội. Thêm 2 ml nước, đun cho đến khi khói trắng bay lên một lần nữa, làm nguội, thêm 10 ml nước và trung tính hoá với giấy quỳ đỏ (TT) bằng dung dịch amoniac loãng (TT). Dung dịch thu được cho phản ứng A của ion natri và phản ứng B của ion phosphat (Phụ lục 8.1).

Độ trong và màu sắc của dung dịch

Dung dịch S: Hoà tan 1,0 g chế phẩm trong nước không có carbon dioxyd (TT) và pha loãng thành 20 ml với cùng dung môi.Dung dịch S phải trong (Phụ lục 9.2) và không được đậm màu hơn màu mẫu N7 (Phụ lục 9.3, phương pháp 2).

pH

Pha loãng 1 ml dung dịch S thành 5 ml với nước không có carbon dioxyd (TT). pH của dung dịch thu được phải từ 7,5 – 9,5. (Phụ lục 6.2).

Góc quay cực riêng

Từ +75o đến +83o, tính theo chế phẩm khan và không chứa ethanol (Phụ lục 6.4).

Hoà tan 0,250 g chế phẩm trong 25,0 ml nước để đo.

Tạp chất liên quan

Xác định bằng phương pháp sắc ký lỏng (Phụ lục 5.3).

Pha động: Trong một bình nón 250 ml, cân 1,360 g kali dihydrophosphat (TT) và 0,600 g hexylamin (TT), trộn đều và để yên trong 10 phút, sau đó hoà tan trong 182,5 ml nước; thêm 67,5 ml acetonitril (TT), trộn đều.

Dung dịch thử: Hoà tan 25,0 mg chế phẩm trong pha động và pha loãng thành 10,0 ml với cùng dung môi.

Dung dịch đối chiếu: Pha loãng 1,0 ml dung dịch thử thành 100,0 ml bằng pha động.

Dung dịch phân giải: Hoà tan 2 mg dexamethason natri phosphat chuẩn (ĐC) và 2 mg betamethason natri phosphat chuẩn (ĐC) trong pha động và pha loãng thành 100,0 ml với cùng dung môi.

Điều kiện sắc ký:

Cột thép không gỉ (0,25 m x 4,6 mm) được nhồi pha tĩnh C (octadecylsilyl silica gel dùng cho sắc ký, 5 mm).

Detector quang phổ hấp thụ tử ngoại ở bước sóng 254 nm.

Tốc độ dòng: 1 ml/phút.

Thể tích tiêm: 20 ml.

Cách tiến hành:

Cân bằng cột với pha động trong khoảng 45 phút.

Tiêm dung dịch đối chiếu và điều chỉnh độ nhạy của hệ thống sao cho chiều cao của pic chính trong sắc ký đồ thu được ít nhất bằng 50% thang đo.

Tiêm dung dịch phân giải. Khi sắc ký đồ được ghi trong các điều kiện nêu trên thì thời gian lưu của betamethason natri phosphat khoảng 12,5 phút và dexamethason natri phosphat khoảng 14 phút. Phép thử chỉ có giá trị khi độ phân giải giữa hai pic betamethason natri phosphat và dexamethason natri phosphat ít nhất là 2,2. Nếu cần, điều chỉnh nồng độ acetonitril hoặc tăng nồng độ nước trong pha động.

Tiêm dung dịch thử và dung dịch đối chiếu. Tiến hành sắc ký dung dịch thử trong khoảng thời gian gấp 2 lần thời gian lưu của pic chính. Trong sắc ký đồ thu được của dung dịch thử: diện tích của bất kỳ pic phụ nào ngoài pic chính không được lớn hơn 0,5 lần diện tích pic chính trong sắc ký đồ thu được từ dung dịch đối chiếu (0,5%); tổng diện tích của tất cả các pic phụ không được lớn hơn diện tích của pic chính trong sắc ký đồ thu được từ dung dịch đối chiếu (1,0%). Bỏ qua bất kỳ pic nào có diện tích nhỏ hơn 0,05 lần diện tích pic chính trong sắc ký đồ của dung dịch đối chiếu.

Phosphat vô cơ

Không được quá 1%.

Hoà tan 50 mg chế phẩm trong 100 ml nước. Thêm vào 10 ml dung dịch này 5 ml thuốc thử molybdovanadic (TT), trộn đều và để yên trong 5 phút. Màu vàng của dung dịch không được đậm hơn màu vàng của mẫu đối chiếu được chuẩn bị đồng thời và theo cách tương tự với 10 ml dung dịch phosphat mẫu 5 phần triệu (TT).

Ethanol

Không được quá 3,0% (kl/kl).

Xác định bằng phương pháp sắc ký khí (Phụ lục 5.2).

Dung dịch chuẩn nội: Pha loãng 1,0 ml n-propanol (TT) với nước thành 100,0 ml.

Dung dịch thử: Hoà tan 0,50 g chế phẩm trong 5,0 ml dung dịch chuẩn nội và pha loãng với nước thành 10,0 ml.

Dung dịch chuẩn: Pha loãng 1,0 g ethanol (TT) với nước thành 100,0 ml. Lấy 2,0 ml dung dịch này, thêm vào 5,0 ml dung dịch chuẩn nội và pha loãng với nước thành 10,0 ml.

Điều kiện sắc ký:

Cột (1 m x 3,2 mm) được nhồi ethylvinylbenzen-divinylbenzen copolymer (150 mm – 180 mm).

Khí mang là nitrogen dùng cho sắc ký khí, lưu lượng 30 ml/phút.

Detector ion hoá ngọn lửa.

Duy trì nhiệt độ cột ở 150 oC, nhiệt độ của buồng tiêm 250 oC và nhiệt độ detector 280 oC.

Thể tích tiêm: 2 ml.

Ethanol và nước

Xác định hàm lượng nước (Phụ lục 10.3) dùng 0,200 g chế phẩm. Tổng hàm lượng phần trăm của ethanol được tìm thấy ở phép thử ethanol và hàm lượng phần trăm nước không được quá 13,0% (kl/kl).

Định lượng

Hoà tan 0,100 g chế phẩm trong nước và pha loãng thành 100,0 ml với cùng dung môi. Pha loãng 5,0 ml dung dịch thu được thành 250,0 ml với nước. Đo độ hấp thụ (Phụ lục 4.1) của dung dịch ở bước sóng cực đại 241,5 nm. Tính hàm lượng C22H28FNa2O8P theo A(1%, 1 cm), lấy 303 là giá trị A(1%, 1 cm) ở 241,5 nm.

Bảo quản

Trong lọ kín, tránh ánh sáng.

Chế phẩm

Dexamethason natri phosphat tiêm; Dexamethason natri phosphat nhỏ mắt.