Eosinophil là gì ?

Có rất nhiều tình huống nhiễm trùng, dị ứng, u bướu, bệnh tự phát có liên quan sự gia tăng eosinophil trong máu và/hoặc trong các mô. Bài viết sau sẽ giới thiệu một số thông tin về mối liên hệ giữa tăng Eosinophil và sự liên quan với bệnh dị ứng, bệnh lý về da…, phân loại các trường hợp cũng như hướng dẫn chẩn đoán, điều trị tăng Eosinophil. Eosinophil là gì ?

– Trị số  eosinophil trong máu được xem là tăng thì khác nhau. Thường eosinophil tăng trên 600 tế bào / µl biểu hiện trong nhiều trường hợp bệnh lý.

– Mức độ gia tăng eosinophi từ nhẹ (600 -1000 tế bào/ µl), trung bình (1500- 5000 tế bào/ µl) và nặng (> 5000  tế bào/ µl)

Eosinophil là gì ? – là những tế bào trú ngụ trong các mô và nhiều nhất là ở mô niêm như niêm mạc của đường hô hấp và tiêu hóa.

I. Phân loại

– Tăng Eosinophil ngoại biên có thể chia là tăng nguyên phát, thứ phát và tự phát .

+ Tăng nguyên phát thường gặp trong những bệnh lý máu ác tính như rối loạn sinh tủy mạn tính , leukemia cấp

+ Thường nguyên nhân thứ phát là do nhiễm ký sinh trùng, bệnh cảnh dị ứng, tự miễn, ngộ độc, thuốc men, rối loạn nội tiết như bệnh Addition

+ Tăng eosinophil tự phát được được chẫn đoán khi loại trừ tăng nguyên phát và thứ phát.

1. Tăng eosinophil liên quan với bệnh dị ứng

2. Tăng eosinophil với tổn thương thâm nhiễm phổi

3. HIV

4. Tăng eosinophil trong bệnh cảnh nhiễm ký sinh trùng

5. Tăng eosinophil liên quan đến bệnh lý da

6. Tăng eosinophil kèm tổn thương nhiều cơ quan

7. U dưỡng bào

8. Hội chứng tăng eosinophil tự phát

9. Ung thư bạch cầu eosinophil cấp

10. Lymphoma:

11. Bệnh tắc nghẽn động mạch

12. Suy giảm miễn dịch

II. Dịch tể học

Ở các nước phát triển, tăng eosinophil máu ngoại biên thường liên quan đến bệnh dị ứng còn tại các quốc gia còn lại thì thường gặp là tình trạng nhiễm giun sán.

III. Căn nguyên Eosinophil là gì ?

Căn nguyên của tăng eosinophil là gì có thể phân loại theo dấu chứng  lâm sàng (bảng 1)

Bảng 1: Nguyên nhân của tăng eosinophil

* Tăng eosinophil liên quan bệnh tự miễn

– Viêm mũi dị ứng

– Hen suyễn

– Viêm da dị ứng

* Tăng eosinophil  kết hợp thâm nhiễm phổi

– Hội chứng Loffler

– Viêm phổi  eosinophil mãn

– Viêm phổi  eosinophil cấp

– Tăng  eosinophil nhiệt đới

– Bệnh nhiễm nấm Aspergillus phế quản phổi dị ứng

– Nhiễm coccidiomycose

* Tăng eosinophil liên quan nhiễm ký sinh trùng

– Giun sán (giun đũa, giun lươn, giun móc, sán chó mèo, Trichinella)

– Động vật nguyên sinh (chỉ do dientamoeba fragilis và Isospora belli)

* Tăng eosinophil liên quan đến bệnh da nguyên phát

– Viêm da dị ứng eosinophil

– Viêm cân mạc eosinophil

– Viêm mô tế bào eosinophil

– Viêm nang lông eosinophil

– Phù niêm từng giai đoạn kèm phản ứng phản vệ

*Tăng eosinophil kèm tổn thương đa cơ quan

– Tăng eosinophil liên quan thuốc

– Hội chứng Churg- Strauss

– Hội chứng tăng eosinophil tự phát

– Leucemie dòng eosinophil

* Nguyên do khác

– Viêm dạ dày ruột tăng eosinophil

– Viêm thận mô kẽ

– Nhiễm HIV

– Hội chứng đau cơ tăng eosinophil

– Thải ghép

– Bệnh thuyên tắc động mạch

IV. Sinh lý bệnh

eosinophil là gì
eosinophil

Hoạt hóa eosinophil phóng thích những hạt tích trữ những protein cơ bản, eosinophil peroxidase, eosinophil cationic protein gây tổn thương các tế bào. Và hơn thế nữa các tế bào bị thương tổn sản sinh cytokine làm gia tăng phản ứng miễn dịch.

V. Chuẩn đoán

Có hai cách tiếp cận để chẩn đoán là dựa vào biểu hiện lâm sàng (bảng 1)

1. Dấu hiệu lâm sàng Eosinophil là gì ?

a. Tiền sử

– Dấu hiệu ho hen, khó thở, sốt và các biểu hiện ung thư cần khám kỹ. Tiền sử của tình trạng viêm mũi, nghẹt mũi, khò khè  hoặc nổi ban.

– Các thuốc men đang sử dụng, tiền sử đã từng du hành đến những vùng có bệnh giun chỉ như Đông Nam Á, Châu Phi, Nam Mỹ hoặc Caribean.

– Tiếp xúc với chó nuôi có nguy cơ nhiễm sán chó.

b. Thăm khám

– Thăm khám lâm sàng cần nên lưu tâm đến tiền sử, chú ý đến thăm khám da, đường hô hấp trên và dưới, cũng như tim mạch và hệ thần kinh .

2. Chẩn đoán phân biệt

– Nhiều tình huống tăng eosinophil kèm thâm nhiễm phổi (bảng 1). Sự hiện diện của hen suyễn cần nghĩ đến ABPA,CSS hoặc tăng eosinophil phổi nhiệt đới.

– Tăng eosinophil kèm tổn thương da (bảng 1) thì dựa vào sang thương cơ bản da hoặc kết quả sinh thiết. Chẩn đoán CSS dựa vào sinh thiết thấy nhiều eosinophil và u  hạt.

– Khi tăng eosinophil mà tất cả các nguyên nhân trên loại trừ thì nghĩ đến chẩn  đoán HSE tự phát. Chẩn đoán dựa vào tăng eosinophil >1500 / µl và kéo dài trên 6 tháng với tổn thương cơ quan. Không có xét nghiệm chuyên biệt để chẩn đoán HSE tự phát.

VI. Điều trị

– Khi nghĩ đến tăng eosinophil do phản thuốc, ngưng sử dụng thuốc là cách trị liệu cũng như giúp chẩn đoán. Chọn lựa cách trị liệu khác tùy nguyên nhân gây bệnh cảnh tăng eosinophil, ngoại trừ hội chứng tăng eosinophil tự phát (HES).

– HSE với ghi nhận tăng eosinophil mà không cơ quan ảnh hưởng có thể diễn tiến lành tính. Ngược lại, khi có tổn thương cơ quan thì sẽ diển tiến nặng nếu không được trị liệu. Thuốc cần sử dụng ngay để hạn chế tổn thương tim và cơ quan khác. Các thuốc có thể sử dụng như glucocorticoid, imatinib mesylate, hydroxyurea, interferon-α, mepolizumab, alemtuzumab.

– Tăng eosinophil nguyên phát cần phải theo dõi bởi chuyên gia. Những trường hợp tăng eosinophil không giải thích được hoặc tiến triển cần chuyên gia về  miễn dịch dị ứng học.

BS. LÊ THẾ ĐẰNG – BV Hoàn Mỹ Sài Gòn

Để cơ thể tốt hơn chúng ta có thể tập dưỡng sinh. Cùng xem thêm tại đây.

Summary
Eosinophil là gì ?
Article Name
Eosinophil là gì ?
Description
Eosinophil là gì ? Có rất nhiều tình huống nhiễm trùng, dị ứng, u bướu, bệnh tự phát có liên quan sự gia tăng eosinophil trong máu và/hoặc trong các mô. Bài viết sau sẽ giới thiệu một số thông tin về mối liên hệ giữa tăng Eosinophil và sự liên quan với bệnh dị ứng, bệnh lý về da
Author
Publisher Name
bachkhoacuocsong.com
Publisher Logo
Hotline: 0972.203.159
Chat Facebook
Gọi điện ngay